Pi Sayısının Gizemi!

Pi Sayısının Gizemi!

Matematiğin en ünlü sayısıyla tanışın: Pi sayısı, yani 3,1415926535897932384626433…

π sembolüyle bilinen Pi sayısı bir çemberin çevre uzunluğunun çapına oranıdır. Çemberin büyüklüğü ne olursa bu oran değişmez olarak Pi sayısını verir.
Matematik derslerinden hatırlayacağımız bu konsept gerçekten de çok basit ve işe yarardır. Ancak Pi sayısının bu kadar meşhur olması yalnızca matematikteki bu öneminden değil, bir de onun “bilinemez” olmasından kaynaklanmaktadır.

Nedir bu bilinmezlik? Pi sayısı irrasyonel bir sayıdır. İrrasyonel bir sayının tam değeri asla bilinemez. Bilim insanları, bilgisayarları kullanarak Pi sayısının milyarlarca basamağını hesaplamış olmalarına rağmen, hala tahmin edilebilir ve belirli bir örüntüyle karşılaşmadılar. Yani Pi sayısının virgülden sonra gelen haneleri sonsuza kadar, bir sonrakinin ne olacağını asla bilemeyeceğimiz bir dizilişle devam eder.

Pi sayısını nasıl keşfettik? Tarihçiler, insanlığın Pi sayısının önemini neredeyse 4000 yıldır bildiğini söylüyor. Bu bilginin kökeni ise geometrik hesaplamalara dayanıyor. Milattan önce 2000 yıllarında yaşayan ve matematik konusunda oldukça ileri bilgilere sahip olan Babilliler ve Mısırlılar, Pi sayısının farkındaydı. Her ne kadar ona Pi sayısı demeseler de bir çemberin uzunluğunu hesaplarken sabit bir değerin kullanıldığını biliyorlardı.

Evde yapacağınız çok basit bir deneyle siz de Pi sayısının varlığını kanıtlayabilirsiniz!
Bir pergel yardımıyla kâğıda bir çember çizin. Bir parça ip alıp çizdiğiniz çemberin üstüne tam bir tur döndürecek şekilde koyun. Sonra koyduğunuz ip parçasını düzleştirip cetvel yardımıyla kaç santimetre olduğunu ölçün. Bir sonraki adımda, pergelin iğnesini koyduğunuz nokta üzerinden çemberin çapını ölçün. Şimdi, ip yardımıyla öğrendiğiniz çemberin çevre uzunluğunu çap uzunluğuna bölün. Yaklaşık 3,14 sayısını elde ettiğinizi göreceksiniz! İsterseniz daha büyük bir çember çizip deneyi tekrarlayın. Sonuç aynı olacaktır!

Her yıl Mart ayının 14’ü Pi Günü olarak kutlanır. Bu tarih özel olarak seçilmiştir, çünkü Amerika Birleşik Devletleri’nde tarih ay-gün-yıl sisteminde yazılır. Bu sistemde “3.14” şeklinde gösterilen 14 Mart, Pi sayısını ifade eder!